Ölü yıkama, gasl-i meyyit
Cenaze namazından ve definden önceki dinî temizlik. Topluma farzdır, farz-ı kifâye.
Ölü yıkama, merhumu cenaze namazına ve defne hazırlar. Farz-ı kifâye şu demektir: Yapılması gerekir, ama herkesin bunu bizzat yapması gerekmez.
Kim yıkar
Kadınları kadınlar, erkekleri erkekler yıkar. Eşler birbirini yıkayabilir. Yıkamayı yapan kişinin hükümleri bilmesi ve tecrübeli olması gerekir.
Bizde bu işi, hükümleri bilen ve yıllardır bu görevi yapan biri üstlenir. Konuyu bilen birini yanınızda getirmek isterseniz bu mümkündür. Yakınlar izleyebilir, ama izlemek zorunda değildir.
Adım adım
Ölü yıkama saygıyla ve merhumun onuru korunarak yapılır. Yıkama boyunca avret yerinin örtülü kalmasına dikkat edilir.
-
Hazırlık
Merhum yıkamaya hazırlanır ve bunun için ayrılmış teneşire yatırılır. Su, eldiven, bezler, sidr ve kâfur gibi gerekli malzemeler hazırlanır.
-
Bedenin temizlenmesi
Önce mevcut kirler dikkatlice giderilir ve ilgili beden bölgeleri iyice temizlenir. Bu sırada avret yeri örtülü kalır ve çıplak elle dokunulmaz.
-
Abdest
Ardından abdest azaları temizlenir. Bu sırada dikkatli davranılır ve ağız ya da burna gereksiz yere su girmemesine özen gösterilir.
-
Baş ve saçların yıkanması
Baş ve saçlar özenle yıkanıp temizlenir. Vefat eden kadınsa, saçları temizlendikten sonra üç örgü yapılır.
-
Sağ tarafın yıkanması
Tüm bedenin yıkanmasına sağ taraftan başlanır. Beden yukarıdan aşağıya özenle yıkanır.
-
Sol tarafın yıkanması
Ardından sol taraf aynı şekilde yıkanır.
-
Sırtın yıkanması
Sırt ve bedenin arka kısımlarının da tamamen temizlenebilmesi için merhum dikkatlice yan çevrilir. Ardından beden yine özenle ilk konumuna getirilir.
-
Diğer yıkamalar
Yıkama, gereken temizliğe göre tekrarlanır. Genellikle tek sayıda, örneğin üç, beş ya da yedi kez yapılır.
Temizlik için sidrli su kullanılabilir.
-
Son yıkama
Son yıkamada suya kâfur katılır. Bütün beden bir kez daha özenle yıkanır.
-
Kurulama ve kefene hazırlık
Yıkama tamamlandıktan sonra beden dikkatlice kurulanır. Bu sırada da merhumun onuru ve örtüsü korunmaya devam eder.
Böylece merhum kefenlenmeye hazır hâle gelir.
Yıkama mümkün değilse
Ağır yaralanmalarda ya da yıkamanın yapılamadığı durumlarda onun yerine teyemmüm yapılır. Böyle bir durum söz konusuysa bunu size açıkça söyleriz.